ОФИЦИАЛЬНЫЙ СУДЕЙСКИЙ ПРОТОКОЛ (ГАРФ, Фонд 7576, Опись 13, Дело 109):

«Динамо» (Тбилиси) — «Вест Бромвич Альбион» — 0:3 (0:2).
7 июня 1957 года. Начало: 18-15. Тбилиси, стадион «Динамо». +26 градуса. Солнечно. 35000 зрителей.
Судьи: Л.Лемашич (Югославия), Григорьев, Лукьянов.
«Динамо»: С.Котрикадзе, Элошвили, Дзяпшпа, Даварашвили (заменен), А.Котрикадзе, Рамишвили (заменен), Хасая, К.Гагнидзе, Зазроев, Гогоберидзе (к), Чкуасели. На замену: Квливидзе, Киладзе.
«Вест Бромвич Альбион»: Сандерс, Хау, Вильямс, Сеттерс, Кэннеди, Барлоу (к), Гриффин, Робсон, Аллен, Кеван, Хоробин.
Голы: Хоробин, Кеван — 2.

Газета «Советский спорт» (Москва) от 8 июня 1957 года:

Англичане выигрывают.
Тбилиси. (Наш корр.). С того момента, как на тбилисский аэродром приземлился самолет с английскими футболистами клуба «Вест Бромвич Альбион», бело-голубой автобус, в котором ездили гости, стал особенно популярен в Тбилиси. Повсюду английских спортсменов встречали местные жители.
Англичане в первой встрече добились успеха. В матче против тбилисского «Динамо» они показали высокий класс игры. В первом тайме Хоробвин и Кеван забили два гола. После перерыва Кеван увеличил результат до 3:0. С этим счетом и закончилось состязание.
Хорошо провел матч судья Лемешич (Югославия).

Газета «ლელო» («Лело», Тбилиси) от 9 июня 1957 года:

ამ მატჩმა ჩვენი ბევრი ნაკლოვანება გამოავლინა.
თბილისი. „დინამოს“ სტადიონი. 7 ივნისი“.
„ვესტ ბრომვიჩ ალბიონი“ (ინგლისი) – „დინამო“ (თბილისი) – 3:0 (2:0).
„ვესტ ბრომვიჩ ალბიონი“ – სანდერსი, ჰაუ. კენედი, ვილიამსი, სეტერსი, ბარლოუ, გრიფინი, რობსონი, ალენი, კევანი, ჰორობინი.
„დინამო“ – ს. კოტრიკაძე, ელოშვილი, ძიაპშიპა, დავარაშვილი, ა. კოტრიკაძე, რამიშვილი, ხასაია, გაგნიძე, ზაზროშვილი, ღოღობერიძე, ჭკუასელი.
მსაჯი ლ. ლემეშიჩი (იუგოსლავია).
…

Газета «Заря Востока» (Тбилиси) от 8 июня 1957 года:

СО СЧЕТОМ 3:0.
…7 июня. На башне северной трибуны тбилисского стадиона «Динамо» развеваются государственные флаги Великобритании, Советского Союза и Грузинской ССР. Стадион празднично убран. На кумачовых транспарантах — теплые слова приветствия футболистам английского клуба «Вест Бромвич Альбион», которым предстоит встреча с хозяевами поля. Еще задолго до начала этого международного матча трибуны стадиона заполнены до отказа.
6 часов 45 минут. Под звуки марша команды выходят на поле и выстраиваются по центральному кругу. Гостей приветствует председатель Комитета по физической культуре и спорту при Совете Министров Грузинской ССР т. Сихарулидзе. С ответным словом выступает президент клуба «Вест Бромвич Альбион» г-н Кииз.
И вот после традиционного церемониала игра началась… Когда же прозвучал финальный свисток судьи международной категории Л. Лемешича (Югославия), отлично справившегося со своими обязанностями, цифры на башне говорили о том, что победу со счетом 3:0 одержали гости.
Как же сложилась встреча? Ее первые же минуты показали, что динамовцы играют очень нервозно, из-за чего в их действиях наблюдалась скованность. Так было до конца матча, за исключением, пожалуй, первых 10 минут второго тайма.
Английские футболисты во всех звеньях продемонстрировали слаженную, высокотехничную, коллективную игру. Все футболисты действовали расчетливо, мастерски обрабатывая мяч на больших скоростях. Все же среди них следует выделить капитана команды, левого полузащитника Барлоу, левого полусреднего нападения Кевана, а также центрального нападающего Аллена, который очень искусно завязывал комбинации.
Счет был открыт тогда, когда тбилисцы сумели выровнять игру. Ошибка динамовских защитников хорошо была использована гостями, и Хоробин (№ 11) сильным ударом послал мяч в сетку ворот «Динамо».
Через 7 минут тбилисцы имели реальную возможность провести ответный гол, но Гагнидзе (№ 8) не совсем точно перекинул мяч через выскочившего вперед вратаря гостей Сандерса.
На 40-й минуте Кеван получил хорошую передачу справа от Аллена и головой забил второй мяч.
Второй тайм начался атаками динамовцев, однако в решающие моменты они излишне увлекались обработкой мяча, проявляя нерешительность в проведении завершающих ударов. Имея немало хороших шансов для взятия ворот противника, они так и не использовали ни одного из них. А после того, как на 59-й минуте Кеван провел третий гол, исход встречи окончательно был предрешен.
Проведя матч явно ниже своих возможностей, хозяева поля потерпели поражение (исключение составлял один лишь молодой вратарь динамовцев С. Котрикадзе, сильно и ровно проведший все состязание).
М. ГИГАУРИ.

ОФИЦИАЛЬНЫЙ СУДЕЙСКИЙ ПРОТОКОЛ (ГАРФ, Фонд 7576, Опись 13, Дело 109):

«Динамо» (Тбилиси) — «Динамо» (г.Сталин, Румыния) — 4:0 (1:0).
11 июня 1957 года. Начало: 18-30. Тбилиси, стадион «Динамо». +30 градусов. Солнечно. 35000 зрителей.
Судьи: Баллан (Венгрия), Резенкин, Саркисов.
«Динамо» Тб.: С.Котрикадзе, Элошвили, Чохели, А.Котрикадзе, Киладзе, Рамишвили, Хасая, К.Гагнидзе, Зазроев, Гогоберидзе (к), Чкуасели. На замену: Квливидзе, Чихладзе, Даварашвили.
«Динамо» Ст.: Уцу, Моаркэс, Ангел, Изгиряну, Хидишан, Флореску, Рэдулеску, Лазэр, Сакач, Нягу (к), Боян.
Голы: Чкуасели, Гогоберидзе, Гагнидзе, Хасая.

Газета «Советский спорт» (Москва) от 13 июня 1957 года:

Счет 4:0.
Второй в нынешнем сезоне международный матч на тбилисском стадионе «Динамо» прошел под знаком превосходства хозяев поля.
Румынские футболисты спортивного общества «Динамо», отразив первый натиск, сами
предприняли несколько атак, но добиться успеха не смогли. Хорошо играли вратари обеих команд, Все же на 27-й минуте вратарь гостей Уцу, закрытый защитниками, не успел среагировать на неожиданный удар Чкуасели, и мяч влетел в угол ворот. После перерыва преимущество динамовцев Тбилиси было бесспорным. Они забили еще три гола (Гогоберидзе, Гагнидзе, Хасая), одержав победу со счетом 4:0.
Г. Акопов.
Тбилиси.

Газета «ლელო» («Лело», Тбилиси) от 13 июня 1957 года:

ორი ქალაქის ნაკრების წინააღმდეგ.
თბილისი. “დინამოს” სტადიონი. 11 ივნისი.
“დინამო” (ქ.ქ. ბუქარესტისა და სტალინის ნაკრები, რუმინეთი) – “დინამო” (თბილისი) – 0:4.
“დინამო” (ქ.ქ. ბუქარესტი, სტალინი) – უცუ, მოარკესი, ანგელი, იზგირიანუ, ხიდაშანი, ფლორესკუ, რედულესკუ, ლაზერი, საკაჩი, ნიაგუ, ბოიანუ.
“დინამო” (თბილისი) – ს. კოტრიკაძე, ელოშვილი (ჩიხლაძე), ჩოხელი, ა. კოტრიკაძე, კილაძე (დავარაშვილი), რამიშვილი, ხასაია, გაგნიძე, ზაზროშვილი (ქვლივიძე), ღოღობერიძე, ჭკუასელი.
მსაჯი კარო ბალა (უნგრეთი).
სულ ხუთი წუთი იყო გასული მსაჯის პირველი სასტვენიდან და რუმინელ ფეხბურთელთა კარი რამდენიმეჯერ გადარჩა აშკარა ხიფათს. მართალია, პირველი დარღვევა სტუმრებმა მოახდინეს მარჯვენა ფლანგზე, მაგრამ ამას მოჰყვა მასპინძლების შეტევათა მთელი სერია, ორჯერ ზედიზედ დარჩა კარის წინ გაგნიძე და ორჯერვე ვერ გამოიყენა უაღრესად ხელსაყრელი მდგომარეობა. მალე გაგნიძის მაგალითს მიბაძეს ხასაიამ და ზაზროშვილმა.
მწვავე დებიუტი, რომელიც თბილისელებმა შესთავაზეს რუმინელებს, მათ უყოყმანოდ მიიღეს.
ორივე გუნდი მოქმედებდა კორექტულად, ყოველგვარი უხეშობის გარეშე. ამასთან დაკავშირებით გვინდა გავიხსენოთ წინა საერთაშორისო შეხვედრის მსაჯი ლ. ლემეშიჩი – იგი აბსოლუტურად არ ერეოდა მოთამაშეთა ათლეტურ ბრძოლაში და სრულ შესაძლებლობას აძლევდა მათ ფეხბურთის წესებით გათვალისწინებულ ფარგლებში მაქსიმალურად გამოეყენებინათ თავიანთი ფიზიკური მონაცემები. ჩვენის აზრით, ლემეშიჩი სწორად ერკვეოდა მოთამაშეების შეჯახებათა რთულ ვარიანტებში.
დაახლოებით ათიოდე წუთის შემდეგ სტუმრებმა თავი დააღწიეს მოწინააღმდეგის იერიშებს და გაათანაბრეს თამაში. მათი თავდამსხმელები კარგად პოულობდნენ თავისუფალ ადგილს, ბევრს მოძრაობდნენ (განსაკუთრებით გამოირჩეოდა მაღალტექნიკური ნიაგუ), საკმაოდ სწრაფად და ზუსტად აწოდებდნენ ერთმანეთს ბურთს, მაგრამ მათი ტაქტიკური კომბინაციების დიაპაზონი ერთობ შეზღუდულია და მოკლე, ხშირი გადაცემები მინდვრის სიგანეზე თითქმის ყოველთვის აძლევს მეტოქეს საშუალებას მოახდინოს სათანადო გადაჯგუფებანი მცირე ტერიტორიაზე შექმნილ საშიშროებათა ლიკვიდაციისათვის. გარდა ამისა, დიდ სიძნელეს არ წარმოადგენდა რუმინელ თავდამსხმელთა კომბინაციური საიდუმლოების ამოხსნა. მათ, თუ შეიძლება ითქვას, ღია აქვთ კარტები და ხშირად იმეორებენ ერთი და იგივეს.
პირველ გოლამდე, რომელიც ჭკუასელმა ძლიერი დარტყმით გაიტანა დაახლოებით 30 მეტრის მანძილიდან 27–ე წუთზე, თამაში ასე თუ ისე თანაბარ ფორმებში მიმდინარეობდა, მაგრამ პირველივე გოლის შემდეგ უპირატესობა მთლიანად თბილისელთა მხარეს გადავიდა და მატჩის ბოლომდე აღარ დაბრუნებია სტუმრებს.
და მიუხედავად იმისა, რომ თბილისის დინამოელებმა ეს თამაში სრული უპირატესობით მოიგეს, მათ მაინც უნდა ვუსაყვედუროთ ის “ქრონიკული” შეცდომები, რომელთა გამოსწორების გარეშე ძნელი იქნება იმედის დამყარება წარმატებაზე ძლიერ მეტოქესთან შეხვედრისას (რა თქმა უნდა, აქ პირველყოვლისა გავიხსენებთ “ვესტ ბრომვიჩ ალბიონს”).
ბურთი არადანიშნულებისამებრ, არაზუსტად მიდის მოწინააღმდეგე მოთამაშესთან და ეს ხშირად ხდება მაშინაც, როცა ბურთის მოწოდება პარტნიორისათვის უფრო იოლი იყო, ვიდრე მოწინააღმდეგისათვის.
შემდეგ – თბილისის “დინამოს” თითოეული მოთამაშე თავის აუცილებელ მოვალეობად თვლის გააჩეროს ყოველი ბურთი და მხოლოდ ამ ერთგვარი “რევიზიის” შემდეგ გადასცეს იგი პარტნიორს. იკარგება დრო, იკარგება ენერგია და, გარდა ამისა, მოპირდაპირე ყოველთვის ასწრებს თავის ძალთა კონცენტრაციას სუსტი ადგილების უვნებელსაყოფად. ბურთის გაჩერების მაღალი ინდივიდუალური ტექნიკა სულაც არ ნიშნავს იმას, რომ ბოროტად იქნას იგი გამოყენებული.
შემდეგ – ხანგრძლივი “მოსამზადებელ სამუშაოთა” წარმოება კარში დარტყმის წინ. ისეთი “ბომბარდირიც” კი, როგორიც ჭკუასელია, ამჯობინებს “შვიდჯერ გაზომოს და ერთხელ დაარტყას”.
ფეხბურთში კი უმჯობესია შვიდჯერ გაზომო და სულ ცოტა ხუთჯერ მაინც დაარტყა.
დაბოლოს – ფორვარდების სუსტი თამაში თავით. კალოევის გუნდიდან წასვლის შემდეგ ჩვენმა თავდასხმამ სრულიად შეწყვიტა საჰაერო ბრძოლა და ზედა სართულები მთლიანად დაუთმო მოწინააღმდეგეებს.
შესვენების შემდეგ თამაში თბილისელთა აშკარა უპირატესობით მიმდინარეობდა და მეკარე უცუს თითქმის შეუსვენებლად უხდებოდა ძნელი ბურთების აღება. მე–10 წუთზე კილაძემ მაღალი ბურთი დაჰკიდა რუმინელთა კართან. ანგელმა ფეხი ააცილა მას და ღოღობერიძემ ზუსტად გაიტანა მეორე გოლი. 22–ე წუთზე ხასაიამ მარცხენა ფრთაზე გადაინაცვლა, მიაწოდა კარის წინ და გაგნიძემ მესამე ბურთი გაგზავნა კარში – 3:0.
გონგის შემდეგ სტუმრების კარში დანიშნულ იქნა პენალტი. ხასაიას დარტყმული ბურთი შესანიშნავი ნახტომით აიღო უცუმ, მაგრამ ორი წუთი. შემდეგ ხასაიამ ძლიერი დარტყმით დაამთავრა ღოღობერიძისა და ჭკუასელის სწრაფი კომბინაცია და მატჩი დამთავრდა ანგარიშით 4:0 თბილისის “დინამოს” სასარგებლოდ. საინტერესოა აღინიშნოს, რომ 1945 წლის შემდეგ ეს ქართველ ფეხბურთელთა პირველი გამარჯვებაა რუმინელებთან შეხვედრებში.
ბ. ქორქია.

Газета «Заря Востока» (Тбилиси) от 12 июня 1957 года:

ВСТРЕЧА РУМЫНСКИХ И ТБИЛИССКИХ ОДНОКЛУБНИКОВ.
Вчера на тбилисском стадионе «Динамо» состоялся международный товарищеский матч футболистов. Хозяева поля — динамовцы столицы нашей республики принимали своих румынских одноклубников.
…Под бурные аплодисменты многочисленных зрителей динамовские команды города Сталин (она была усилена несколькими игроками бухарестского «Динамо») и Тбилиси выходят на поле.
К дорогим гостям с приветственной речью обращается председатель Комитета по физической культуре и спорту при Совете Министров Грузинской ССР Г. Сихарулидзе. С ответным словом выступает руководитель румынской спортивной делегации Л. Регенштрайх.
Звучат государственные гимны Румынской Народной Республики, Советского Союза и Грузинской ССР. Торжественный церемониал окончен, и вот после короткой разминки судья международной категории К. Балла (Венгрия) вызывает футболистов — сегодняшних спортивных противников на поле.
Игру начинают тбилисцы, сразу же предложив гостям высокий темп. Пятерка нападения хозяев поля подряд разыгрывает несколько быстрых комбинаций, однако защитники румынской команды, и особенно их вратарь Уцу, стойко держат оборону. Эту задачу своим соперникам несколько облегчают и сами тбилисцы, которые очень часто неточно передают мяч друг другу, а в заключительной фазе атак проявляют непростительную медлительность и несогласованность.
Гости атакуют реже, но довольно-таки остро. Они разыгрывают мяч короткими передачами, используя фланговые прорывы своих крайних нападающих. Угловые удары подаются то у одних, то у других ворот.
На 27-й минуте правый полусредний нападения тбилисцев Гагнидзе хорошо откидывает мяч Чкуасели (№ 11), который сильным ударом издалека открывает счет. 1:0 — ведут тбилисцы.
С таким результатом заканчивается первый тайм.
После перерыва инициатива вновь на стороне хозяев поля. На 55-й минуте Киладзе (№ 5) хорошо прорывается по правому флангу и подает мяч вдоль ворот, левый полусредний нападения тбилисцев Гогоберидзе в окружении двух защитников румынской команды направляет его в сетку ворот противника.
Однако гостей не обескураживает этот результат. Они настойчиво стремятся внести в игру перелом, создавая несколько острых моментов на штрафной площадке тбилисцев. Вот Нягу (№ 10) стремительно выходит с мячом на ворота и бьет, но вратарь С. Котрикадзе в падении в последний момент успевает ногой отбить мяч.
Нападающие тбилисского «Динамо» вновь переходят в наступление. На 74-й минуте Гагнидзе успешно завершает хорошую передачу с левого фланга, и счет становится 3:0. После гонга Уцу в прекрасном прыжке отбивает сильный мяч. посланный Хасая (№ 7) с 11-метрового штрафного удара, однако через 2 минуты правый крайний тбилисцев «искупает» свою вину, забивая четвертый гол в ворота румын.
Итак, со счетом 4:0 динамовцы Тбилиси одерживают победу.
М. ГИГАУРИ.

ОФИЦИАЛЬНЫЙ СУДЕЙСКИЙ ПРОТОКОЛ (ГАРФ, Фонд 7576, Опись 13, Дело 109):

«Динамо» (Тбилиси) — «Галатасарай» (Турция) — 2:3 (1:2).
4 июля 1957 года. Начало: 18-30. Тбилиси, стадион «Динамо». +22 градуса. Солнечно. 35000 зрителей.
Судьи: Душ А. (Восточная Германия), Зябликов, Самолазов.
«Динамо»: С.Котрикадзе, Элошвили, Дзяпшпа, Хочолава, А.Котрикадзе, Киладзе, Хасая, К.Гагнидзе, Гогоберидзе (к), Яманидзе, Чкуасели.
«Галатасарай»: Seren, Bërkman, Kurt, Özar, Beratlïgil, Atay, Açikaz, Mamat, Oktay, Aytac, Çavunt.
Голы: Салим, Матин, Суат — Яманидзе, Чкуасели.

Газета «Советский спорт» (Москва) от 5 июля 1957 года:

3:2 — выигрывают гости.
Матч между турецкой командой «Галатасарай» и динамовцами Тбилиси начался атаками хозяев поля. Уже на 15-й. минуте Яманидзе открывает счет. Однако турецкие спортсмены Салим и Метин, использовав ошибки защиты, сумели забить два ответных гола.
После перерыва динамовцы стремятся изменить счет. Но мелкие передачи, применяемые их нападающими, облегчают действия защитных линий «Галатасарая». Все же Чкуасели сильным ударом сравнивает результат.
В конце матча гости начинают обстреливать ворота динамовцев с разных дистанций, и это приносит им успех. Нападающий турецкой команды Кадри забивает третий, решающий гол.
С. Попов.
Тбилиси.

Газета «ლელო» («Лело», Тбилиси) от 7 июля 1957 года:

საზოგადოების გულისწყრომა სამართლიანია.
თბილისი. ”დინამოს” სტადიონი. 4 ივლისი.
”გალატასარაი” (სტამბოლი) – ”დინამო” (თბილისი) – 3:2 (2:1).
”გალატასარაი” — თურგაი, ჯანდემირი (საიდი), ისმაილი, ჯოშკუნი, ალი, იუნალი (ქემაილი), ისფენდიარი, სუატი, მეტინა, კადრა, სალიმი (ემვედი).
”დინამო” — ს. კოტრიკაძე, ელოშვილი, ძიაპშიპა, ხოჭოლავა, ა. კოტრიკაძე, კილაძე, ხასაია, გაგნიძე, ღოღობერიძე, იამანიძე, ჭკუასელი.
მსაჯი: ა. დუში (გერმანიის ფედერალური რესპუბლიკა).
ამრიგად თბილისის ”დინამომ” წააგო კიდევ ერთი საერთაშორისო მატჩი ფეხბურთში. წააგო თავის მინდორზე, თავისი მაყურებლის წინაშე.
საგანგაშო თითქოს ბევრი არაფერია: განსხვავება ანგარიშში დიდი არაა, ”გალატასარაი” ძლიერი, გამოცდილი გუნდია, რომელსაც მრავალი საერთაშორისო შეხვედრა მოუგია, თამაშის მსვლელობაში დინამოელებს ჰქონდათ ბურთის გატანის შესაძლებლობანი და ა.შ.
მაგრამ საგანგაშო ბევრი რამაა. ეს ერთხელ კიდევ ცხადი გახდა 4 ივლისის მატჩში და მისი წაყრუება, მიჩქმალვა იმ ფორმულით, რომ ”წაგება და მოგება ძმები არიან”, დანაშაული იქნებოდა.
როცა თბილისელები დამარცხდნენ ”ვესტ ბრომვიჩ ალბიონთან”, მდგომარეობა გაცილებით მარტივი და ნათელი იყო. მართალია, ის მატჩი ”დინამომ” თავის შესაძლებლობებზე დაბლა ჩაატარა, მაგრამ უკეთესად რომ ეთამაშა კიდეც, ინგლისელთა ბრწყინვალე გუნდის გამარჯვება სინანულს არ გამოიწვევდა თუნდაც იმის გამო, რომ ”ვესტ ბრომვიჩის” ფეხბურთელებმა გვიჩვენეს, თუ როგორ უნდა თამაში და ჩაგვიტარეს თანამედროვე ფეხბურთის თვალსაჩინო გაკვეთილი.
მაინც რაშია საქმე? რატომ ატარებს თბილისის ”დინამო” თავის შეხვედრებს უცხოეთის გუნდებთან ასე დაბალ დონეზე (რა თქმა უნდა, მხედველობაში არა გვაქვს ეთიოპიის, ინდოეთის, ინდონეზიისა და სხვა სუსტი გუნდები).
გამოუცდელი თვალიც კი იოლად შეამჩნევს, თუ რა დიდი განსხვავებაა დინამოელთა თამაშში საკავშირო პირველობაზე და უცხოელთა წინააღმდეგ. 11 ფერდაკარგული მოთამაშე მოქმედებს შიშით, დაბორკილად, აბნეულად. არ ჩანს თბილისელთა განთქმული ტემპი, სისწრაფე და შეტევა. წაგება წაგებას ემატება და არა ერთი უცხოური გუნდის წარმომადგენელს განუცხადებია თამაშის შემდეგ: გაცილებით მეტი გაგვიგია, გაცილებით მეტს მოველოდითო. ასეთი შთაბეჭდილებით წავიდნენ თბილისიდან რუმინელები, უნგრელები, ინგლისელები და ახლა — თურქებიც.
პირველივე წუთიდან ცხადი იყო თურქების სათამაშო სქემა. ეს ძირითადად იყო დაცვითი ვარიანტი 7 მოთამაშით თავის ნახევარზე და 3 მოთამაშით თავდასხმაში. ეს ცხადი იყო დინამოელთათვისაც, რომლებსაც სისტემატურად ჰყავდათ 6-7 კაცი შეტევაში, მაგრამ ეს შეტევა წარმოებდა ვიწრო ზოლში. მცირე ტერიტორიაზე და მას შედეგი არ მოუცია. ”გალატასარაის” 3 თავდამსხმელი ყოველ შესაფერის შემთხვევაში იმგვარად ახერხებდა ბურთის შეჩერებას, რომ შუამარბებსაც მოესწროთ წინ წამოსვლა და მაშინ მათი შეტევა სრული შემადგენლობით მიმდინარეობდა. მათ ემატებოდა ნახევარმცველი ჯოშკუნიც (№4), რომლის საწინააღმდეგოდ დინამოელებმა ორივე ტაიმის განმავლობაში ვერ მოძებნეს კონტრთამაში.
ბურთის ამგვარი გადასვლისას მინდვრის ერთი მხრიდან მეორეზე ვერ ასწრებდნენ მხოლოდ ”დინამოს” წინ წასული ნახევარმცველები და ეს გარემოება საგრძნობ უპირატესობას აძლევდა სტუმრებს. ეს იყო ”გალატასარაის” გეგმის ერთ-ერთი ძირითადი პუნქტი, რომელიც გუნდმა წარმატებით შეასრულა, თბილისის ”დინამომ” კი მისი შესრულება ვერ შეძლო. სიტყვამ მოიტანა და უნდა ითქვას, რომ დინამოელები ხშირად ექცევიან მოწინააღმდეგის მიერ თავსმოხვეული თამაშის გავლენის ქვეშ და მისი სურვილის მიხედვით თამაშობენ.
ერთი სიტყვით, ”გალატასარაიმ” კარგი შთაბეჭდილება დატოვა, მაგრამ თურქი ფეხბურთელები ჩვენ ამჯერად არ გვაინტერესებს. თურქებმა ითამაშეს, მოიგეს და წავიდნენ. თბილისის ”დინამო” კი თბილისში დარჩა და მომავალშიც უნდა დაიცვას საქართველოს სპორტული პრესტიჟი როგორც საკავშირო გათამაშებაში, ისე საერთაშორისო ასპარეზზე.
მატჩის დასაწყისი დინამოელთა უპირატესობით მიმდინარეობდა, მაგრამ ერთობ ნელი ტემპით, დიდი დაყოვნებებით, პაუზებით. თავდამსხმელები, როგორც ეს მათ ჩვეულებად აქვთ, უხვად ”ფლანგავდნენ” უაღრესად ხელსაყრელ მომენტებს და წყალში ყრიდნენ მინდვრის შუაგულში მოპოვებულ უპირატესობას.
თბილისელთა შეტევები თანდათან სუსტდებოდა. გაუგებარი იყო ნახევარმცველთა თამაში, რომლებიც მოწინააღმდეგესაც არასაკმაო ძალით ებრძოდნენ და ბურთსაც სისტემატურად აწოდებდნენ დიდ შეჯგუფებაში და არა ფლანგებზე. სულ უფრო ხშირად იჩენდა თავს ტექნიკური შეცდომები, უყურადღებობა, დაუდევრობა. ამაში ტონის მიმცემი აღმოჩნდა ელოშვილი, რომელმაც რამდენიმე ”ტრიუკი” გაუკეთა სალიმს, მაგრამ სწორედ სალიმმა უპასუხა მას კიდევ უფრო ეფექტური ”ტრიუკით”,
თვალწინ გაუკეთა დრიბლინგი და ბურთიც გაიტანა.
შეცდომები ჰქონდა ს. კოტრიკაძესაც, რომელიც უანგარიშოდ გამოდიოდა კარიდან მაღალ ბურთებზე, ხოლო დაბალ ბურთებზე ნახტომს აკეთებდა ტრაექტორიით, რის გამოც ვერ ასწრებდა ბურთს.
”დინამოს” მცველებს არა ჰქონიათ დიდი დატვირთვა, მაგრამ ”გალატასარაის” ყოველი შეტევისას მათ კართან იქმნებოდა მეტად სახიფათო მდგომარეობა. შემთხვევით არაა, რომ თურქმა ფორვარდებმა თავიანთი მინიმალური შესაძლებლობებიდან მაქსიმუმი გამოიყენეს. ამას დაემატა ისიც, რომ ძიაპშპა ყოვლად გაუმართლებლად ტოვებდა თავის ზონას და თავდასხმაში მიდიოდა, სადაც უმისოდაც ქაოსი სუფევდა.
ყველაზე სუსტი, უდავოდ, თავდასხმა იყო. ისეთი დაცვისას, რომელიც თურქებს ჰქონდათ, საჭირო იყო ფლანგებზე თამაში და მოწინააღმდეგის მცველთა გაშლა მინდვრის მთელ სიგანეზე, რათა დინამოელებს საშუალება ჰქონოდათ გასულიყვნენ დარჩენილ დერეფნებში ან კარში დარტყმა ეწარმოებინათ შორი მანძილიდან, საჯარიმო მოედნამდე. არც ერთი ეს ამოცანა არ იქნა შესრულებული.
თბილისელთა გარემარბებს ფლანგებზე არაფერი არ გაუკეთებიათ, ხოლო რაც შეეხება შორიდან დარტყმას, ეს უნდა შეესრულებინა, პირველ ყოვლისა ჭკუასელს, მაგრამ ჭკუასელი ჯიუტად არ არტყამდა კარში, გაუთავებლად ისწორებდა ბურთს და თითქმის ყოველთვის უკეთესი მდგომარეობიდან უარესში ხვდებოდა. მისი ერთი და იგივე დრიბლინგი დიდი ხნის ამოხსნილი იყო სტუმართა მცველების მიერ. იგი კი კვლავ და კვლავ მიმართავდა მას მხოლოდ იმის იმედით, რომ მოწინააღმდეგესთან შეჯახებაში წაქცეულიყო რბილ ბალახზე და საჯარიმო დარტყმა გამოეტყუებინა მსაჯისათვის, ამასთან ერთად იგი ყოვლად დაუშვებლად უხეშობდა, საჯარიმოებიც სრულდებოდა პრიმიტიულად, ერთფეროვნად.
ჭკუასელი არავითარ საშიშროებას არ წარმოადგენს მოთამაშეთა დიდ შეჯგუფებაში, საიდანაც არც დრიბლინგის საშუალებაა, არც კარში დარტყმისა. იგი კი თამაშის მანძილზე სწორედ ამგვარ ”ხალხმრავალ” ადგილებს ეძებდა. ის გოლი, რომელიც მან გაიტანა ”გალატასარაის” კარში, პირველ ყოვლისა, მისთვისვეა გაკვეთილი — დარტყმა შესრულებულ იქნა მოულოდნელად, წინასწარი შემზადების გარეშე, ადგილიდან და ზუსტად მიაღწია მიზანს.
ხასაია 90 წუთის მანძილზე ისე ”ერთგულად” აწვდიდა ბურთებს მოწინააღმდეგეს, რომ ამ დღეს მან ”გალატასარაის” მეტი სარგებელი მისცა, ვიდრე ”დინამოს”. მეტოქის ბურთის მომარაგებაში ხასაიას არ ჩამოუვარდებოდა გაგნიძეც, რომელიც მთელი თამაშის განმავლობაში მიმალული იყო მცველებს შორის და მხოლოდ უმნიშვნელო მომენტებში თუ გამოჩნდებოდა ხოლმე. მეტად მდარე თამაში აჩვენა ღოღობერიძემ, რომელმაც აშკარად ვერ შეასრულა ცენტრალური თავდამსხმელის ფუნქციები. დიდი ხნის შესვენების შემდეგ პირველად ითამაშა იამანიძემ და იგიც შორს იყო თავისი საუკეთესო ფორმისაგან.
ადგილების ცვლა თავდასხმაში პირველად ქართველმა ფეხბურთელებმა შემოიღეს. ახლა ”დინამოს” თავდამსხმელები ადგილების ცვლას აწარმოებენ ისე შეუთანხმებლად და უაზროდ, რომ უფრო თავიანთ თავს ავნებენ, ვიდრე მოწინააღმდეგეს. არც ერთ თავდამსხმელს არ მიუმართავს რაიმე მანევრისათვის იმ მიზნით, რომ შეეტანა სიახლე თამაშში, მოეძებნა ახალი გზა შეტევისათვის, ეცადა ტრაფარეტული, ერთფეროვანი თამაშის შეცვლა. სრულიად არ იყო ფარული გადაცემა, უეცარი, მოულოდნელი კომბინაცია, არ იგრძნობოდა სპორტული ჟინი, სწრაფვა გამარჯვებისაკენ. დინამოელები უმიზნოდ იმეორებდნენ ერთი და იგივე კომბინაციას კუთხური საჯარიმოდან იმეორებდნენ განუწყვეტელ განივ, მოკლე გადაცემებს.
”გალატასარაიმ” სამი მოთამაშე შეცვალა თამაშში, დინამოელებს კი არც ერთი არ შეუცვლიათ, თუმცა ამის საჭიროება ცხადად იგრძნობოდა (მაგალითად, მესხს შეეძლო ფლანგზე აეწყო თამაში,
ტემპის შეტანა შეეძლო ქვლივიძეს).
ანგარიში გახსნილ იქნა იამანიძის მიერ. საპასუხო ბურთი გაიტანა სალიმმა, ხოლო მეტინმა თავისი გუნდი წინ გაიყვანა. მეორე ტაიმში ანგარიში გაქვითა ჭკუასელმა და გონგის შემდეგ კადრიმ გადამწყვეტი გოლით გამარჯვება მოუტანა ”გალატასარაის”.
დინამოელებმა სავსებით დაიმსახურეს ის სტვენა, რომელიც ტრიბუნებიდან ისმოდა, როცა ისინი მინდორს ტოვებდნენ. მათ არა აქვთ უფლება ასე უპასუხისმგებლოდ ჩაატარონ საერთაშორისო მატჩები და შებღალონ ქართული ფეხბურთის მდიდარი ტრადიციები.
ფაქტია, რომ დინამოელები განებივრდნენ, ჩინური კედლით შემოისალტნენ. არად აგდებენ საზოგადოებრივობის აზრს და ზოგ შემთხვევაში რესპუბლიკის ინტერესებსაც.
ბ. პაიჭაძე, სპორტის დამსახურებული ოსტატი.
ბ. ქორქია.

Газета «Заря Востока» (Тбилиси) от 5 июля 1957 года:

„Динамо“ (Тбилиси) — „Галатасарай“ (Стамбул).
Состоявшаяся вчера на тбилисском стадионе «Динамо» международная товарищеская встреча между хозяевами поля и футболистами турецкого клуба «Галатасарай» (Стамбул) еще раз наглядно показала основные недостатки в игре динамовцев Тбилиси. Имея чувствительное территориальное преимущество и множество реальных возможностей для взятия ворот противника, динамовцы потерпели досадное поражение. Вместо того, чтобы часто бить по воротам из самых различных положений, вести наступательные действия широким фронтом, нападающие динамовцев, особенно Чкуасели, излишне долго блуждали с мячом, без конца прицеливались по голу, сбивались в кучу и тем самым облегчали гостям вести оборону. К тому же на протяжении почти всего матча в действиях тбилисцев наблюдалась ничем не оправданная нервозность и скованность, что, естественно, не могло не отразиться на точности передач и взаимосвязи между звеньями.
Гости хотя и нападали реже, но более остро и, что самое главное, часто били по воротам тбилисцев. «Галатасарай» продемонстрировал цепкость и самоотверженность в обороне, большое старание в борьбе за мяч. Подступы к своим воротам, как правило, защищали не только те, кто обязан это делать (защита и полузащита), но и оба полусредних нападения и нередко остальные форварды. Турецкие футболисты показали хорошую игру головой.
Первый таим закончился с результатом 2:1 в пользу гостей. Счет был открыт на 16-й минуте динамовцем Яманидзе (№ 10), но до перерыва Салим (№ 11) и Метин (№ 9) вывели свою команду вперед.
Во втором тайме команды обменялись голами (Чкуасели и Кадри), и судья международной категории А. Душ (Федеральная Республика Германии) зафиксировал победу «Галатасарая» со счетом 3:2.
М. ГИГАУРИ.