Газета «Советский спорт» (Москва) от 10 ноября 1960 года:

Когда дрогнула защита.
Вулвергемптон. (По телефону). 7 ноября тбилисская футбольная команда «Динамо» провела первый матч своего английского турне, встретившись в Шеффилде с местным профессиональным клубом «Шеффилд уэнсдей». Шеффилдцы в настоящее время занимают второе место в турнирной таблице чемпионата Англии и славятся прочной защитой.
В сырую туманную погоду на стадионе «Хиллсборо» собралось рекордное в нынешнем сезоне количество зрителей — 39 тысяч. Команды вышли на поле в следующих составах: «Динамо» — Котрикадзе, Сичинава, Торадзе. Хочолава, Зейнклишвили, Чохели, Мелашвили, Баркая, Калоев, Яманидзе, Месхи; «Шеффилд уэнсдей» — Макларен, Джонсон, Миксон, Макнирни, Суон, Кей, Гриффин, Крейг, Эллис, Фентхэм, Финней.
Матч начался в очень быстром темпе, изобиловал красивыми взаимными атаками.
Быстро выяснилось, однако, что защита тбилисцев не справляется с напористыми, решительными и стремительными форвардами англичан. Уже на 8-й минуте центр нападения «Шеффилда» Эллис головой послал мяч в сетку ворот динамовцев. На 14-й минуте левый полусредний Фентхэм довел счет до 2:0. Через 3 минуты он же забил третий гол.
Такое начало придало энергии и бодрости хозяевам поля и, напротив, тяжело подействовало на гостей. Даже имея реальные возможности для взятия ворот, динамовцы все чаще не поспевали к мячу.
В середине первого тайма «Динамо» перестроилось: с поля ушел Хочолава, место которого занял Чохели, Яманидзе перебрался в полузащиту, а в линии нападения появился Гогоберидзе. Однако эта перестройка не изменила хода событий: шеффилдские футболисты, демонстрируя блестящую форму, продолжали доминировать на поле. Поддерживая высокий темп, легко перемещаясь, они успевали 6 — 7 игроками и обороняться, и атаковать.
После перерыва Фентхэму удалось забить еще два гола в ворота «Динамо» — на 69-й и 84-й минутах. «Шеффилд уэнсдей» одержал убедительную победу со счетом 5:0 (3:0).
Анализируя ход встречи, английская печать отмечает слабую игру защитников «Динамо» и отдает должное вратарю Котрикадзе, взявшему ряд труднейших мячей. «В их (тбилисцев) обороне обнаружились слабые места, в результате чего быстро перемещавшиеся нападающие «Шеффилда» причиняли немало хлопот»,- пишет «Дейли телеграф». Газета «Тайме» подчеркивает, что нападение динамовцев показало высокую технику, но в его действиях было мало неожиданности и остроты, что позволяло шеффилдцам легко разгадывать замыслы противника.
Следующее выступление тбилисцев в Англии состоится сегодня. Они встречаются с известным клубом «Вулвергемптон уондерерс».

Газета «ლელო» («Лело», Тбилиси) от 10 ноября 1960 года:

თბილისის ”დინამო” ინგლისში.
7 ნოემბერს ქ. შეფილდში (ინგლისში) შედგა თბილისის დინამოელთა პირველი გამოსვლა. თბილისელთა წინააღმდეგ თამაშობდა დიდი ბრიტანეთის ერთ-ერთი უძლიერესი გუნდი (იგი ამჟამად მეორე ადგილზეა ინგლისის I ლიგის გათამაშებაში) ”შეფილდ უენსდეი”.
მატჩი მოიგეს ინგლისელებმა ანგარიშით 5:0. გუშინ ჩვენი რედაქცია ტელეფონით დაუკავშირდა ”დინამოს” ხელმძღვანელობას, რომელმაც გადმოგვცა:
– თბილისელ მაყურებლებს ეხსომებათ, თუ როგორ უხეშად თამაშობდნენ ”შეფილდ უენსდეის” ფეხბურთელები თბილისში. ასევე უხეშად ითამაშეს მათ თავიანთ მინდორზეც, მაგრამ ჩვენი დამარცხება არ შეიძლება ამას მივაწეროთ. დინამოელებმა ითამაშეს თავიანთ შესაძლებლობებზე გაცილებით დაბლა, აშკარად იგრძნობოდა, რომ ისინი არ არიან ნამდვილ საბრძოლო ფორმაში.

Газета «Советский спорт» (Москва) от 12 ноября 1960 года:

«Волки» и «Волкодавы».
После неудачного дебюта тбилисцев в Шеффилде их шансы в матче с «Вулвергемптоном» расценивались не слишком высоко. Самоуверенный тренер английской команды Стэнли Куллис заявил перед игрой: «Мои волки их загрызут».
Когда редакция связалась по телефону с заслуженным мастером спорта Борисом Пайчадзе, он сразу же спросил: «Вы слышали, что сказал Куллис? Он, вероятно, не знал, что в Грузии водятся волкодавы».
Зрители, собравшиеся на трибунах стадиона «Молинэ Граунд», увидели исключительно захватывающую игру. По свистку шотландского судьи Дэвидсона, к слову сказать, превосходно проведшего матч, противники вышли в следующих составах: «Динамо» — Котрикадзе, Сичинава, Торадзе, Чохели, Воронин, Яманидзе, Мелашвили, Баркая, Калоев, Гогоберидзе, Месхи. «Вулвергемптон» — Финлисон, Стюард, Шоуэлл, Клемп, Слейтер, Флауэрс, Мэзоп, Мюррей, Фармер, Бродбент, Дили (Дюрант).
Советские футболисты атакуют и уже на 4-й минуте добиваются успеха. Месхи забивает гол — 1:0. Не успели игроки начать с центра, как грузинскую команду постигает неудача. Чохели, пытаясь отыграть мяч своему вратарю, делает это так неудачно, что мяч оказывается в воротах — 1:1.
Не смущаясь случившимся, советская команда продолжает нажим. На 11-Й минуте Месхи навешивает мяч на штрафную площадку, Гогоберидзе блестяще играет головой, и «Динамо» ведет 2:1. Защитники «волков» все время работают с предельной нагрузкой. На 18-й минуте Калоев упускает верную возможность увеличить счет. Тут же Котрикадзе берет исключительно сильный удар, пробитый Флауэрсом. Гол в ворота англичан назревает, но лишь в последнюю минуту, когда судья уже начал поглядывать на секундомер, комбинация Месхи — Гогоберидзе заканчивается взятием ворот — 3:1. Команды уходят на перерыв.
После отдыха «волки» показывают зубы. Их атаки становятся настойчивее, и на 63-й минуте Мэзону удается отквитать один гол — 3:2. Неудача заставляет наших спортсменов предпринять новый штурм. Уже через три минуты после остроумной комбинации Гогоберидзе — Баркая — Месхи английский вратарь в четвертый раз достает мяч из сетки. Проходят еще две минуты, и опять Гогоберидзе неожиданно отдает мяч Мелашвили, тот перекидывает Калоеву, удар — и «Динамо» теперь уже ведет — 5:2.
Опасные моменты то и дело возникают в штрафной площадке хозяев. Финлисон в броске отбивает сильный удар. Мяч отскакивает к Месхи, тот бьет и… попадает в лежащего на земле вратаря. На трибунах смятение — «волки» проигрывают. Наконец на 78-й минуте Дюрант, заменивший Дили на посту левого крайнего, забивает гол — 5:3. Хозяева поля предпринимают последнюю попытку изменить ход событий. Теперь уже защите тбилисцев приходится отбивать атаку за атакой. На 79-й минуте Котрикадзе выкидывает мяч на Яманидзе. Тот пытается обвести Фармера, но проигрывает в единоборстве. Центральный нападающий английской команды, завладев мячом, делает рывок, бьет, и счет уже — 5:4. Перед самым концом матча тот же Фармер еще раз добивается успеха, забив последний в этой игре гол.
Итак, боевая ничья — 5:5,
— Советская команда продемонстрировала прекрасную сыгранность с блестящими завершающими ударами. — заявил по поводу второго матча тбилисских динамовцев спортивный комментатор агентства Рейтер. — Команда «Вулвергемптон уондерерс», — отметил комментатор, — известна своими бурными финишами, особенно, когда она играет на своем поле. Этот-то бурный финиш и спас хозяев поля от поражения.
Вулвергемптон (По телефону).

Газета «ლელო» («Лело», Тбилиси) от 13 ноября 1960 года:

საოცარი მატჩი, საოცარი ანგარიში.
ლონდონი. (ტელეფონით). ინგლისის საფეხბურთო წრეები დიდი ინტერესით მოელოდნენ თბილისის ”დინამოს” მატჩებს მათს სტადიონებზე. საქმე მხოლოდ იმაში არაა, რომ თბილისელთა გუნდი ერთ-ერთი უძლიერესია საბჭოთა კავშირში და მისი ფინალური მატჩის მიხედვით საუკეთესო ფორმაში იმყოფებოდა სწორედ ინგლისში გამგზავრების წინ. ბრიტანეთში ყოველთვის საგანგებო ყურადღებით ეკიდებიან სამხრეთის ქვეყნების ფეხბურთელებს, ვინაიდან მათთან შეხვედრები ყოველთვის რადიკალურად განსხვავებული სტილისა და სკოლების შეტაკებაა და როგორც აქაურ სპეციალისტებს უყვართ თქმა, ერთგვარ ”სისხლის გადასხმას” წარმოადგენს ინგლისური ფეხბურთისათვის.
მაგრამ თბილისელთა პირველი გამოსვლა ინგლისში ნამდვილ გაწბილებას წარმოადგენდა აქაური საფეხბურთო სამყაროსათვის. სპორტული მიმომხილველები ათასგვარად ცდილობდნენ აეხსნათ ”დინამოს” ასეთი ცუდი თამაში. ანალოგიად მოჰყავდათ იტალიის ”ინტერნაციონალეს” წაგება ოდესაში, მიზეზად ასახელებდნენ დაღლილობას უაღრესად მძიმე ფინალური მატჩისა და დამქანცველი საჰაერო მგზავრობის შემდეგ და ა.შ.
მიუხედავად ამისა, დინამოელთა მატჩი ”ვულვერჰემპტონ უონდერერსთან” კვლავ ყურადღების ცენტრში იმყოფებოდა. ჯერ ერთი, ინგლისში კარგა ხანია შეეჩვივნენ მოულოდნელობებსა და სიურპრიზებს მწვანე მინდვრებზე, მეორეც — ”ვულვერჰემპტონ უონდერერსი” უდიდესი პოპულარობით და სიყვარულით სარგებლობს კუნძულებზე მაშინაც კი, როცა იგი ცუდ ფორმაში იმყოფება. მაგალითად მოარულია ასეთი გამოთქმა ”ვულვერჰემპტონი” გადაგვარჩენს”. ეს ნიშნავს, რომ თუ რომელიმე უცხოური გუნდი წარმატებით თამაშობს ინგლისში, მის წინააღმდეგ გამოჰყავთ ”მგლები” და ისინი, როგორც წესი, იგებენ მატჩებს.
ინგლისელები იშვიათად, მხოლოდ საგანგებო შემთხვევებში ხვდებიან უცხოელებს საკუთარ მინდვრებზე ”გვარდიული” შემადგენლობით და რახან თბილისის ”დინამოს” წინაშე გამოჰყავთ ჩემპიონატის ორივე ლიდერი და თასის მფლობელი, მათთვის ქართველ ფეხბურთელთა ჩამოსვლა დიდი მოვლენაა.
”ვულვერჰემპტონ უონდერერსი” ინგლისში მიაჩნიათ ძალისმიერ, მკვეთრად მოთამაშე გუნდად, რომელიც ჩვეულებრივ თამაშობს განუწყვეტელი შეტევით, მაღალ ტემპში, ზუსტი გადაცემებით. მაგრამ გუნდის მწვრთნელმა ს. კულისმა ამას წინათ განაცხადა, რომ ეს მთლად სწორი არაა:
— ფიზიკური ძალა ჩვენ არასოდეს არა გვქონია პირველ პლანზე. — თქვა მან. — ჩემს გუნდში ვერ ნახავთ ”მძიმე წონის” ფორვარდებს. მათი თამაში წარმოადგენს ინდივიდუალური ტექნიკისა და კოლექტიური შეთამაშების ნაყოფს, რომელიც დაფუძნებულია ტემპსა და აგრესიაზე.
აი ამ გუნდს შეხვდა 10 ნოემბერს თბილისის ”დინამო” (შემადგენლობა: კოტრიკაძე; სიჭინავა, თორაძე, ჩოხელი; ვორონინი, იამანიძე; მელაშვილი, ბარქაია, კალოევი, ღოღობერიძე, მესხი). თბილისელთა შეტევა პირველ წუთებში მოკრივის მიერ მძლავრად მოქნეულ დარტყმას ჰგავდა, მესხის სწრაფი გარღვევა დამთავრდა ბრწყინვალედ გატანილი გოლით, მაგრამ მასპინძელთა საპასუხო იერიშებისას ჩოხელმა კარის წინ დაუშვა შეცდომა, რომელიც ინგლისელებმა გოლით დაამთავრეს — 1:1.
მიუხედავად ამ დასანანი მარცხისა, თბილისელები წარმოუდგენელი აღმავლობით განაგრძობდნენ თამაშს და ”მგლები” თითქმის მთელი შემადგენლობით გადავიდნენ დაცვაზე, სადაც მათს კართან განუწყვეტლივ ბობოქრობდა ”დინამოს” მარცხენა ფრთა: ღოღობერიძე-მესხი, სადაც გათამაშდა მრავალი მახვილგონივრული კომბინაცია, სწრაფი გარღვევა, რომელთა შედეგადაც ინგლისელთა დაცვა ნამდვილ „ნოკდაუნში“ იმყოფებოდა. შესვენებისათვის დინამოელები წინ იყვნენ ანგარიშით 3:1 (ორივე ბურთი გაიტანა ღოღობერიძემ).
მეორე ტაიმი დაიწყო ”ვულვერჰემპტონის” იერიშებით და აქ მთელი თავისი ოსტატობა აჩვენა მეკარე კოტრიკაძემ. მაინც მე-14 წუთზე ინგლისელთა თავდამსხმელმა მიურეიმ გაიტანა მეორე გოლი — 2:3.
კვლავ დაიწყო თბილისელთა ხანგრძლივი, მძლავრი შტურმი, რომელშიც აქტიურად ჩაება მარჯვენა ფრთა და ნახევარმცველი იამანიძე. მალე მესხმა და ბარქაიამ ლოგიკური დასრულება მისცეს ამ შეტევებს და როცა მატჩის დამთავრებას აკლდა 12 წუთი, ანგარიში გახდა 5:2 ”დინამოს” სასარგებლოდ.
ამ 12 წუთში ”ვულვერჰემპტონ უონდერერსმა” დაამტკიცა, რომ მას ასეთ შემთხვევებშიც კი შეუძლია ინგლისური ფეხბურთის პრესტიჟის გადარჩენა. მასპინძლებმა თავდასხმაში გადაისროლეს ყველაფერი, რაც კი მათ გააჩნდათ და მაქსიმალურად გამოიყენეს შეცდომები, რომლებსაც უშვებდნენ ”დინამოს” მცველები თავიანთი კარის წინ. ზედიზედ იქნა გაქვითული ორი ბურთი, ხოლო 89-ე წუთზე იმავე მიურეიმ გაათანაბრა ანგარიში — 5:5.
ასეთი საოცარი ანგარიშით დამთავრდა თბილისის ”დინამოს” მიერ თითქმის მოგებული მატჩი ინგლისის პროფესიული ფეხბურთის ერთ-ერთ უძლიერეს წარმომადგენელთან. 14 ნოემბერს თბილისელები თამაშობენ ლონდონში — ”ტოტენჰემ ჰოტსპურთან”.
რას წერენ ინგლისის გაზეთები.
”ტაიმსი”: ”ეს იყო ყველაზე უფრო საპატიო ფრე ”მგლებისათვის”. ძნელი სათქმელია, რომ თბილისის ”დინამო” ესაა იგივე გუნდი, რომელმაც რამდენიმე დღის წინ ითამაშა ”შეფილდ უენსდეისთან”.
”დეილი ექსპრესი”: ”ინგლისს მრავალზე მრავალი გუნდი უნახავს, მაგრამ იშვიათად, რომ ვინმეს შეეძლოს უმაღლესი ტექნიკის ამგვარად გამოყენება ასეთ სისწრაფეში”.
”დეილი ჰერალდი”: ”დინამოელები იცვლიდნენ ადგილებს განსაკუთრებული მოქნილობითა და ოსტატობით. მარჯვენა მცველმა ე. სტიუარტმა გადაიტანა 9 წუთის საშინელება, როცა მის წინააღმდეგ თამაშობდა ელვასავით სწრაფი მ. მესხი”.
”ტაიმსი”: ”საკვირველია, მაგრამ ფაქტია: 5 ბურთის გამშვები მეკარე შესანიშნავი ფეხბურთელია”.
”დეილი სკეტჩი”: ”ისეთი ფრთით, როგორიც ”დინამოს” ჰყავს მარცხნივ, გუნდი შეიძლება შორს გაფრინდეს”. ბარქაია უმაღლესი კატეგორიის ოსტატები არიან. მათ კანონზომიერი ადგილი ეკუთვნით საფეხბურთო ოლიმპოზე“.
”დეილი ჰერალდი”: ”დინამოელებმა გვაჩვენეს გაცილებით მეტი ოსტატობა, ვიდრე მოველოდით მათგან. ეს საგანგაშო სიგნალია ”ტოტენჰემისათვის”.
გაზეთ ”ლელოს” რედაქციის თხოვნით, ლონდონს ტელეფონით დაუკავშირდა და გაზეთების კომენტარებს ორგანიზაცია გაუკეთა ”სოვეტსკი სპორტის” თანამშრომელმა, სპორტის ოსტატმა ა. ლეონტიევმა.

Газета «Советский спорт» (Москва) от 16 ноября 1960 года:

И снова пять мячей…
Итак, футбольная команда «Динамо» (Тбилиси) закончила свои выступления в Англии. Наших любителей футбола огорчила слабая игра динамовцев, которые пропустили в свои ворота 15 мячей в трех матчах.
В середине ноября погода в Лондоне редко бывает хорошей. Тбилисские динамовцы на собственном опыте убедились в этом, когда они вышли на поле стадиона «Тоттенхэм», где им предстояла встреча с нынешним лидером чемпионата — «Тоттенхэм Хотспур».
Динамовцы выставили состав, накануне удачно сыгравший в Вулвергемптоне: Котрикадзе; Сичинава, Торадзе, Чохели; Воронин, Яманидзе; Мелашвили, Баркая, Калоев, Гогоберидзе, Месхи. За «Тоттенхэм» играли Браун; Беккер, Генри, Бленчфлауэр; Норман, Маккей; Медвин, Уайт, Смит, Аллен, Даусон.
Обе команды с первых же минут принимают исключительно высокий темп. Тбилисцы, как и
в предыдущей встрече, пытаются сразу захватить инициативу, но английская защита действует очень четко и хладнокровно, останавливая атаки еще до штрафной площадки. В свою очередь, нападающие «Тоттенхэма» проводят ряд опасных рейдов. Наконец, на 19-й минуте Медвин, получив мяч от Маккея, открывает счет.
…Защита динамовцев все время в напряжении. Неожиданно тбилисцы проводят резкую контратаку, и Мелашвили сравнивает счет. Перед самым перерывом опасно прорывается Месхи. Удар — Браун берет. Тут же следует комбинация Смит- Медвин — Маккей, и динамовцы вынуждены начать с центра.
В самом начале второго тайма англичане бросаются в атаку, и уже на 46-й минуте после удара Маккея счет 3:1. На 51-й минуте «Тоттенхэм» получает право на свободный удар. Медвин, находящийся в правом углу штрафной площадки, принимает мяч и сильнейшим уда-ром отправляет его в сетку ворот. Перед самым концом игры команды обмениваются мячами. У англичан гол забил Даусон, у советских спортсменов — Баркая.
Итоговый счет 5:2 в пользу «Тоттенхэма».
Лондон. (По телефону).

Газета «ლელო» («Лело», Тбилиси) от 15 ноября 1960 года:

მატჩი ლონდონში.
გუშინ, ლონდონში თავისი უკანასკნელი შეხვედრა გამართა თბილისის ”დინამომ” ინგლისის 1960 წლის გათამაშების ლიდერთან ”ტოტენჰემ ჰოტსპურთან”.
მატჩი დამთავრდა მასპინძელთა გამარჯვებით ანგარიშით 5:2.